porady na każdy temat
Facebook Twitter Google Plus NK Newsletter Konkursy Gry online
Co skłania ludzi do POPEŁNIENIA SAMOBÓJSTWA? Samobójstwo jest czymś niezrozumiałym i przerażającym, jest tajemnicą, której nie ...
Jaki wpływ mają odruchy na nasze życie?

Pies Pawłowa to ja. Jak odróżnić odruchy bezwarunkowe od warunkowych?

Człowiek jest w pewnym sensie niczym robot, który za naciśnięciem odpowiednich guzików wykonuje określone ruchy i gesty. Reakcje organizmu na bodźce nazywamy odruchami. Gdyby nasze ciała nie odpowiadały na zaczepki ze strony środowiska, bylibyśmy prawie jak manekiny. Jednak odruchy bywają różne: takie, na które nie mamy żadnego wpływu, bezwarunkowe albo - jak zbadał rosyjski fizjolog Iwan Pawłow - takie, których uczy nas doświadczenie, czyli warunkowe.  

Organizm człowieka reaguje na bodźce pochodzące z receptorów znajdujących się głównie na naszej skórze, w nosie, oczach i uszach. Jednak niektóre odbiorniki bodźców znajdują się głęboko we wnętrzu ciała, np. w żołądku i innych narządach wewnętrznych. Jeśli do żołądka wpadnie pokarm, ten zareaguje na taki bodziec wydzielaniem kwasów trawiennych. Reakcja żołądka, a konkretniej znajdującego się w nim gruczołu, jest odzewem na pobudzenie określonego „czujnika”. Niektóre sygnały, aby wywołać określone reakcje, muszą dotrzeć do samego mózgu, innym wystarczy dotarcie do rdzenia kręgowego. Zawsze jednak w naszych odruchach bierze udział układ nerwowy. Bez niego w organizmie nie działoby się prawie nic. Każda reakcja człowieka jest reakcją nerwową.

Reakcje ludzkiego organizmu na bodźce to odruchy. Człowiek ma tak zwane łuki odruchowe, czyli ścieżki, którymi biegną informacje o bodźcach i wracają „polecenia”. Wykonawcami rozkazów są te narządy, które reagują, a więc mięśnie szkieletowe i gruczoły. Bez względu na to, czy mrugniemy okiem, czy wierzgniemy nogą, czy zaczniemy się ślinić, najpierw musi pójść w ruch cięciwa któregoś z naszych łuków. Łuk odruchowy zaczyna się od receptora, czyli odbiornika bodźca. Od niego biegnie neuron czuciowy przekazujący informację do ośrodka dyspozycyjnego. Ten ośrodek mieści się w mózgu lub w rdzeniu kręgowym. Wydany rozkaz odpowiedzi na bodziec biegnie z niego neuronem ruchowym, przekazującym nakaz działania do narządu wykonawczego.

Odruchy bezwarunkowe

Ze zdolnością do odruchów bezwarunkowych przychodzimy na świat. Nie musimy się ich uczyć. Jeśli zbliżymy rękę do ognia, cofnie się „sama”, jeśli wyjdziemy na mróz, pokryje nas gęsia skóra, jeśli wpadnie nam coś do oka, popłyną z niego łzy.

Odruchy bezwarunkowe bronią nas przed niebezpieczeństwami świata. Jeżeli poślizgniemy się na lodowisku, nasze ciało zachowa się tak, byśmy odnieśli jak najmniejsze obrażenia: ręce będą machać hamując pęd, ramiona rozłożą się, by złapać równowagę, a nogi wierzgną, by zmniejszyć siłę upadku. Odruchy bezwarunkowe to takie, nad którymi ani przez chwilę się nie zastanawiamy. One po prostu dzieją się same. Bezwarunkowo. Jedynym warunkiem zajścia odruchu bezwarunkowego jest bodziec. Bez bodźca nie ma żadnego odruchu. Odruchami bezwarunkowymi są np. zamykanie powiek po dotknięciu oka, oddychanie, blednięcie ze strachu, pocenie się.

Odruchy warunkowe

Taki rodzaj odruchów to inaczej reakcje wyuczone. Zachodzą świadomie, czyli z udziałem kory mózgowej, co wcale nie znaczy, że za każdym razem podejmujemy decyzję, której towarzyszy proces myślowy, a więc analiza: wykonam teraz ruch, który jest odruchem warunkowym. Nic podobnego. Takie zachowanie nie byłoby już odruchem. Odruch, jak sama nazwa wskazuje, choćby i warunkowy, musi być odruchowy. Odruchy warunkowe to np: wstawanie na widok nauczyciela wchodzącego do klasy, podnoszenie rąk na widok broni, wyłączanie budzika. Doświadczenie uczy nas, że w określonych sytuacjach pojawiają się bodźce powodujące odruchy bezwarunkowe. Na przykład wiemy, że żarzący się węgiel parzy skórę. Jeśli więc ktoś położy nam na dłoni oszukany, sztuczny i zimny żar, cofniemy rękę, mimo że nasze receptory skórne nie poczują gorąca. Odruch warunkowy zawsze wyprzedza reakcję bezwarunkową, dzięki czemu jest naszym dodatkowym zabezpieczeniem przed niebezpieczeństwami. Odruchu warunkowego, w przeciwieństwie do bezwarunkowego, możemy się nauczyć i oduczyć.

Różnicę między odruchem bezwarunkowym i warunkowym najłatwiej wyjaśnić na przykładzie witaminy C. Wiemy z doświadczenia, że witamina C jest bardzo kwaśna. Już na sam jej widok reagujemy wydzielaniem śliny. Jest to odruch warunkowy spowodowany wcześniejszym doświadczeniem. Wiemy po prostu, że żółta, gładka tabletka jest kwaśna. Uprzedzamy więc odruch bezwarunkowy, którym jest wydzielanie śliny podczas jedzenia czegoś kwaśnego. Nauczyliśmy się, że żółte, gładkie, wypukłe tabletki są kwaśne i będziemy reagować wydzielaniem śliny na każdą żółtą, gładką i wypukłą tabletkę. Ale jeśli przez jakiś czas będziemy dostawać tabletki wyglądające jak witamina C, tyle że bardzo słodkie, w końcu przestaniemy się ślinić także na widok prawdziwej witaminy C. Bo różnica między odruchami bezwarunkowymi i warunkowymi jest taka, że jedne z nich, te bezwarunkowe, nie dają się oszukać. Bezwarunkowo. A drugie, warunkowo, można zmienić.



MATERIAŁY CZYTELNIKÓW
Aktualizacja: 11.01.2012 16:16
Autor: Ewa Jablonska
None
Pytania i
Odpowiedzi
STREFA
UŻYTKOWNIKÓW
  • ZAPYTAJ
Newsletter
nie daj sie zagiąć. czytaj nas regularnie.
KTO JEST KIM?
Kim jest Grzegorz Bociek?
Kim jest Grzegorz Bociek?

Grzegorz Bociek to w siatkarskim środowisku jeden z ewenementów. Mimo ...

BAZA PORAD

Artykuły w mowimyjak.pl mają charakter edukacyjny. Redakcja mowimyjak.pl dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.

Psychologia społeczna, klasyczna. Wiele artykułów - tylko sprawdzone porady - z zakresy psychoterapii, psychologii zdrowia i ewolucyjnej. Również testy psychologiczne np. test depresji. Jak wywalczyć optymalną pensję? Psychologia testy. Psychologia studia. Psychologia społeczna. Psychologia forum. Psychologia kliniczna. Jak powinny wyglądać relacje rodziców z trenerem? Jak poznać i wykorzystać ludzką psychikę - poznać, poprzez obserwację? Psychologia UJ. Psychologia książki. Psychologia definicja. Jak wyrzuty sumienia wpływają na nasze życie? Jak prowadzić rozmowę? Jak mogę się zbliżyć do żony, żeby jej zaczęło zależeć na nas? Psychologia jak manipulowac. Psychologia jak rozmawiać. Psychologia jak zapomnieć. Psychologia jak rozpoznać kłamstwo. Psychologia jak pomóc. Porady na każdy temat
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.