porady na każdy temat
Facebook Twitter Google Plus NK Newsletter Konkursy Gry online
Kard. Bertone odchodzi: co mówi na temat skandali w Watykanie? W sobotę papież Franciszek odwołał z funkcji sekretarza stanu Stolicy ...
Skąd się wzięli protestanci? Różnie wierzą w jedno bóstwo – zreformowani i inni

Czym się różni ewangelik od katolika?

W Polsce oprócz koscioła katolickiego, mamy też wyznawców religii zreformowanej, czyli protestantów. Pośród kościołów protestanckich dominuje kościół ewangelicko–augsburski, liczący 87 tys. wiernych, drugi jest kościół zielonoświątkowy, trzeci Adwentystów Dnia Siódmego i pokrewne, czwarty ewangelicko–reformowany. Metodystów i innych neoprotestantów jest po kilka tysięcy. Czym różni się protestantyzm od katolicyzmu?

Wyznawca protestantyzmu to ten, kto należy do jednego z blisko 2 tysięcy ewangelickich kościołów lub związków i organizacji kościelnych powstałych w wyniku reformacji, ale niekoniecznie tuż po reformacji. Niektóre z kościołow protestanckich są całkiem świeżej daty. Jednak podstawą ich istnienia i funkcjonowania zawsze jest przyjęcie koncepcji jednego z XVI–wiecznych reformatorów kościoła katolickiego: Lutra, Zwingliego lub Kalwina.

Skąd się wziął protestantyzm?

Słowo „protestantyzm” powstało i przyjęło się w XVI wieku. Oznaczało sprzeciw wobec zakazania przez cesarza Rzeszy Niemieckiej rozpowszechniania doktryny reformacji. Marcin Luter jest twórcą określenia „ewangelicki” oznaczającego nawrót do sposobu życia lansowanego w ewangeliach. Protestanci nazywają siebie ewangelikami, dlatego słów „protestancki” i „ewangelicki” używa się zwykle zamiennie. Nurt reformacji oparty na doktrynie Lutra powołał kościół ewangelicko–luterański nazywany też ewangelicko–augsburskim. Nurt opierający się na doktrynie Kalwina powołał kościół kalwiński zwany w Polsce ewangelicko–reformowanym. Do Światowej Rady Kościołów należy około trzystu kościołów ewangelickich. Ich różnorodność wzięła się stąd, że po reformacji XVI–wiecznej przyszły następne. I tak, w XVIII wieku w anglikanizmie zrodził się metodyzm, a w XIX i XX wieku powstały ruchy religijne zwane neoprotestanckimi, jak baptyści, adwentyści czy zielonoświątkowcy. Kościoły ewangelickie rządzą się w różnych krajach własnymi prawami i w tym sensie są odrębne, mimo, że mogą nie różnić się doktryną.

Jakie są główne różnice w poglądach ewangelików i katolików?

Dla protestanta grzech to już sama skłonność do grzechu, a nie tylko uczynek. Człowieka nie poprawiają dobre uczynki, ale wiara – i to ona jest wystarczającym warunkiem zbawienia. Inne jest podejście do sukcesów odnoszonych w życiu. Dla protestanta sukces, także materialny, jest dowodem wiary i jej efektem, bo „dobremu człowiekowi Pan Bóg darzy”.

Katolikowi sukces (z wyjątkiem materialnego sukcesu kościoła) zwykle wydaje się moralnie podejrzany. Kościół według protestanta nie może być instytucją. Dla luteran jest to ciało wyłącznie mistyczne, a dla wyznawców kalwinizmu nawet niewidzialne („imiona tych, którzy go tworzą znane są jedynie Bogu”).

Protestancka zasada mówi, że „duch Święty pomaga każdemu rozumieć i interpretować Biblię”, co oznacza, że  każdy ma prawo do jej interpretacji. Ewangelicy odrzucają istnienie czyśćca, autorytet papieża, celibat księży, sakramenty (oprócz chrztu i komunii), spowiedź indywidualną, kult obrazów i relikwii, świętych i Matki Boskiej. Nie uznają dogmatu Niepokalanego Poczęcia i Wniebowstąpienia. Ich kościoły i miejsca, w których się modlą są bardziej ascetyczne, czasem zupełnie pozbawione obrazów i rzeźb. Podczas nabożeństw mniej jest śpiewów (w niektórych kościołach nawet zakazanych), a więcej czytania Biblii. Małżeństwo protestantów nie jest sakramentem, tylko uroczystym aktem ustanowionym przez Boga: nierozerwalnym, ale z dopuszczalnym rozwodem. Protestanci odrzucają śluby zakonne, nie podejmują pielgrzymek, nie uznają nieomylności soborów. Biblia stanowi dla nich jedyne źródło objawienia, podczas gdy w katolicyzmie źródłem objawienia jest także tradycja. Biblia wyznawcy kalwinizmu jest uboższa o siedem ksiąg starotestamentowych.

A co łączy ewangelików z pozostałymi chrześcjanami?

Poza sprawami oczywistymi, czyli wiarą w jednego Boga i wiarą, że Jezus z Nazaretu był Chrystusem, łączy ich autorytet Biblii i sakrament chrztu, mimo różnic co do wieku, w jakim powinno się go dostępować i odmiennych związanych z nim ceremonii. Jeśli chodzi o  różnice między wyznaniami ewangelickimi, to jest ich mnóstwo. Wszystko zależy od tego jak daleko zaszła reforma i w jakim poszła kierunku.

Na przykład kościół ewangelicko–reformowany uznaje Pismo Święte za autorytet w sposób bardziej bezwzględny niż kościoły luterańskie. Księgi symboliczne (wyznaniowe księgi pochodzące z XVI wieku) mają tu mniejsze znaczenie niż u luteran. Doktryna reformowana głosi na przykład, że poprzez swoją śmierć Jezus przebłagał Boga tylko co do grzechów wybranych. Według luteranizmu ciało i krew Chrystusa są realnie obecne w chlebie i winie podczas mszy, według kalwinizmu duchowo, a według doktryny zwingliańskiej (której twórcą był reformator Ulrich Zwingli), tylko symbolicznie.

Niektóre kościoły i związki protestanckie udzielają święceń kapłańskich pastorom (również kobietom–pastorom). Pastor to duchowny będący odpowiednikiem katolickiego księdza, ale nie do końca. Zgodnie z powszechnym kapłaństwem wierzących głoszonym przez Lutra, każdy wierzący jest kapłanem, a jednocześnie jedynym prawdziwym kapłanem jest Chrystus. Pastor nie jest więc dla protestanta kapłanem w takim sensie w jakim ksiądz jest nim dla katolika. Obrzęd nadania urzędu duchownego (nawet biskupa) jest specjalnym nabożeństwem, ale nie sakramentem. 

Kościoły luterańskie mają najwięcej, bo ok. 85 mln. wyznawców na całym świecie, reformowane ok. 60., baptystyczne ok. 48., metodystyczne ok. 40., zielonoświątkowe ok. 20. Wspólnota kościołów anglikańskich liczy ok. 70 mln. członków. Po uwzględnieniu innych wyznań protestanckich, liczbę ewangelików na świcie szacuje się na ok. 400 mln. osób. Katolików jest ponad miliard.

Reformacja w pigułce

W 1517 r. Marcin Luter wzywa teologów do debaty w sprawie odpustów i innych nadużyć kościoła katolickiego i ogłasza 95 tez w sprawie jego zreformowania. Ekskomunikowany i obłożony klątwą papieską formułuje podstawowe zasady Reformacji:

  1. Biblia jako najwyższy autorytet nie może być źródłem dogmatów papieskich i kościelnych,

  2. Łaska boska spływa na człowieka tylko dzięki wierze,

  3. Każdy wierzący ma bezpośrednią łączność z Bogiem.

Z Niemiec ruch reformacji rozszerza się na inne państwa. W Szwajcarii Jan Kalwin głosi pogardę wobec papieskiego centralizmu w kościele. W krótkim czasie reformacja odrywa od kościoła katolickiego trzecią część chrześcijan Europy. Sobór trydencki (1543–1563) uznaje protestantów za heretyków, co pociąga za sobą ich prześladowanie.

W Polsce pierwsze skowronki reformacji usiłował uciszyć Zygmunt Stary, który między innymi pod karą śmierci zakazał studiowania na protestanckich uczelniach. Pół wieku później mieliśmy większość senatorów protestantów i aż 1000 zborów. Około 1/5 polskiej szlachty była kalwińska. 1688 roku odstępstwa od katolicyzmu zakazał sejm. Pół wieku później wyrzucono z niego ostatniego posła–protestanta. W 1733 roku August III Sas odsunął niekatolików od wszelkich urzędów. Odtąd Polska stała się symbolem nietolerancji i zabobonu w oświeceniowej Europie. 

MATERIAŁY CZYTELNIKÓW
Zobacz koniecznie
Czyściec: czym jest i kto w niego wierzy? Czyściec: czym jest i kto w niego wierzy?

Katolicy wierzą w czyściec: przedsionek nieba. Kto idzie do czyścca? Katolicy wierzą, że znajdą się w nim prawie wszyscy. Z wyjątkiem tych, którzy wejdą do nieba od razu. Oraz tych, którzy nie wejdą...

Aktualizacja: 03.09.2013 12:13
Autor: Ewa Jablonska
None
Pytania i
Odpowiedzi
STREFA
UŻYTKOWNIKÓW
  • ZAPYTAJ
Newsletter
nie daj sie zagiąć. czytaj nas regularnie.
KTO JEST KIM?
Kim jest Philippe Blain, drugi trener polskiej reprezentacji siatkarzy?

Polscy siatkarze są mistrzami świata! Na ten sukces ciężko pracował ...

BAZA PORAD
Religia w Mowimyjak.pl. Mówimy czym jest religia, na czym polega system wierzeń i praktyk, określający relację pomiędzy różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską, a określonym społeczeństwem. Co obejrzeć w religia.tv, program telewizyjny. Pytania i odpowiedzi na temat religii. Zobacz u nas porady i informacje w tematach: wiara, religia definicja, religia modlitwy, religia w szkole, religia forum, islam religia, religia tv, buddyzm religia. Porady na każdy temat
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.